Mae Llywodraeth y DU wedi addo unwaith eto wahardd therapi trosi — mwy nag wyth mlynedd ar ôl ymrwymo i wneud hynny gyntaf.
Ers 2018, mae llywodraethau olynol wedi trin gwaharddiad fel buddugoliaeth wleidyddol hawdd: rhywbeth i’w gyhoeddi, ei ailgadarnhau, a signalu cefnogaeth iddo, heb byth ei gyflawni’n llawn. Yn y cyfamser, mae’r dystiolaeth wedi aros yn glir. Mae therapi trosi yn niweidiol. Mae’n cael ei gondemnio’n eang gan weithwyr meddygol proffesiynol. Ac mae’n dal i ddigwydd.
Yn 2024, dywedodd Keir Starmer:
“Byddwn yn gweithredu gwaharddiad llawn, traws-gynhwysol, ar bob math o therapi trosi. Rydym yn cefnogi’n llwyr y farn bod therapi trosi yn gam-drin niweidiol yn seicolegol.”
Ond nid yw geiriau cynnes yn amddiffyniad. Heb ddeddfwriaeth, mae’r arfer yn parhau mewn ardal lwyd gyfreithiol, gan adael pobl LGBTI+ — yn enwedig pobl ifanc — yn agored i orfodaeth a cham-drin.
Yn aml, mae oedi yn cael ei gyfiawnhau gan gymhlethdod: cwestiynau ynghylch cwmpas, caniatâd, neu ryddid crefyddol. Ond ar ôl wyth mlynedd, mae’r dadleuon hyn yn swnio’n wag. Mae gwledydd eraill wedi gweithredu. Mae’r DU wedi cael digon o amser i wneud yr un peth.
Nid yw hyn yn ymwneud â phroses wleidyddol yn unig. Mae’n ymwneud â niwed go iawn, yn digwydd mewn amser real.
Fel mater a gedwir yn ôl, mae’r cyfrifoldeb yn nwylo Senedd y DU. Mae hynny’n golygu bod yn rhaid i San Steffan weithredu – a gweithredu nawr.
Mae’n bryd rhoi’r gorau i wneud addewidion a dechrau eu cyflawni.
