Rydym yn hynod siomedig bod Pwyllgor Comisiynu ar y Cyd GIG Cymru wedi penderfynu canslo cannoedd o lawdriniaethau cadarnhau rhywedd a apwyntiadau llawfeddygol wedi’u hamserlennu mewn ymateb i bwysau gwleidyddol.
Nid pêl-droed wleidyddol yw gofal iechyd traws. Mae’n angenrheidrwydd sy’n achub bywydau ac sy’n caniatáu i unigolion fyw bywydau hapusach ac ystyrlon. Mae wedi’i ategu gan gorff sylweddol o dystiolaeth sy’n dangos ei fod yn ofal diogel ac effeithiol ar gyfer cyflwr iechyd meddwl difrifol. Mae ganddo gyfraddau difaru is na llawdriniaethau ar y pen-glin neu’r glun.
Dylid canmol y ffaith bod Gwasanaeth Rhywedd Cymru wedi llwyddo i gyflawni cyfradd uchel o gynnydd llawfeddygol i’w gleifion, nid ei beirniadu. Ers ei sefydlu, mae’r WGS wedi bod yn arwain y genedl yn ei ofal sy’n canolbwyntio ar y claf ac sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae pobl draws yng Nghymru wedi ymfalchïo mewn byw mewn cenedl sy’n rhoi tystiolaeth yn hytrach na dicter. Mae llawer o bobl draws wedi symud i Gymru o ganlyniad i enw da’r WGS.
Mae’n amlwg bod yr ‘Adolygiad Annibynnol’ i’r WGS wedi dod o ganlyniad i bwysau gwleidyddol. Mae hyn yn amlwg yn annerbyniol. Ni ddylai cleifion fod yn talu’r pris am weithredoedd gwleidyddion a rheolwyr.
Rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i ymyrryd ar frys i sicrhau diogelwch cleifion yng Ngwasanaeth Rhywedd Cymru.
